BORDERS MAY DIVIDE US, BUT HOPE WILL UNITE US.
මායිම් අප වෙන් කළ ද, බලාපොරොත්තුව අප එක්කරයි.

ලෝකයේ භයානකම තෙල් නැව් පිපිරීම් සහ මහා පාරිසරික විපත්

1978-2010 අතර කාලයේදී ලෝකය සසල කළ මහා පාරිසරික ඛේදවාචක සිදුවූයේ මෙම තෙල් නැව් ගිනිගැනීම් සහ තෙල් ළිං ගිනිගැනීම් නිසා ය.

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර මුහුදේ බොර තෙල් බැරල් මිලියන 2 ක් සහිත ‘සුපර් ටැන්කර්‘ වර්ගයේ අති දැවැන්ත තෙල් නැවක් ගිනි ගැනීමට පටන් ගැනීමත් සමග ලෝකයේ තෙල් නැව් අනතුරු සහ එයින් සිදුවූ මහා පාරිසරික හානි පිළිබඳ මතකයන් අවදි වෙමින් තිබේ. පහත දැක්වෙන්නේ මෑත ඉතිහාසයේ දරුණුම පාරිසරික විපත් සිදුකළ තෙල් නැව් අනතුරු 10 ක් දෙස ආපසු හැරී බැලීමකි.

 

10. M/T Haven – ගිනිගෙන නැව් බඳ දෙකට කැඩී සාගරයේ ගිලුණු තෙල් නැව

Oil Spilled: 1 million barrels Cost in 2010: $85 million In April 1991, the M/T Haven suffered a devastating explosion that caused the ship to eventually break in two and sink after three days. The explosion occurred when the ship was unloading fuel into an offshore loading platform near Genoa, Italy when a routine transfer procedure caused an explosion that caused flames over 100 meters high and killed 6 crew members. Officials estimated that most of the oil burned off, but approximately 290,00
Photo: Romani Cagnoni | Hulton Archive | Getty Images

Oil Spilled: 1 million barrels
Cost in 2010: $85 million

1991 අප්‍රේල් මස M/T Haven නෞකාව අති දැවැන්ත පිපුරුමකට ලක් වූ අතර, නැව් බඳ දෙකට කැඩී ගොස් දින තුනකට පසු එය ගිලී ගියේය. අනතුර සිදුවූයේ ඉතාලියට නුදුරෙන් තෙල් නැව ඉන්ධන ගොඩබෑම සිදුකරමින් සිටින විට ය.

ගිනි දැල් මීටර 100 කට වඩා ඉහළට විහිදුණේය. නාවිකයන් 6 දෙනෙක් විපතින් මරුමුවට පත් වූහ. ඉන්ධනවලින් බහුතරය ගිනිගත් බව නිල වාර්තාවල සඳහන් වේ. නමුත්  පසුව හෙළිදරව් වූයේ තෙල් බැරල් 290,000 ක් පමණ සාගරයට කාන්දු වී ඇති බවයි. ඉතාලිය සහ ප්‍රංශය අසබඩ මධ්‍යධරණී මුහුදු තීරයට මෙයින් ඇති වූ බලපැම වසර 10 ක පමණ කාලයක් බලපැවැත්වූ බව කියැවේ.

 

9. බොර තෙල් බැරල් මිලියනයක් සාගරයට මුසු කළ Odyssey අනතුර

Oil Spilled: 1.02 million barrels Cost in 2010: $86.7 million In November 1988, the American-owned Odyssey drilling rig dumped over 1 million barrels of crude oil after an explosion 700 miles off Canada's east coast, although most of the oil burned off before salvage and containment efforts could mobilize.
Photo: Paul Edmondson | Stockbyte | Getty Images

Oil Spilled: 1.02 million barrels
Cost in 2010: $86.7 million

1988 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇමරිකාවට අයත් ඔඩිසි‘ තෙල් කැණුම් අංගනය පිපිරී යාම නිසා බොර තෙල් බැරල් මිලියන 1 ක් සාගර ජලයට මුසු විය. අනතුර සිදුවූයේ කැනඩාවේ නැගෙනහිර වෙරළට සැතපුම් 700 ක් පමණ දුරිනි. කෙසේ වුවත් කාන්දුවූ තෙල්වලින් වැඩි කොටස දහනය වූ බව කියැවේ.

බොර තෙල් බැරල් මිලියන 1.02 ක් මෙම අංගනය තුළ වූ බව පසුව සොයා ගැනුණි.

 

8. ශීත කුණාටුවෙන් පසු ගිනිගත් Amoco Cadiz

Oil Spilled: 1.6 million barrels Cost in 2010: $136 million In March 1978, the oil tanker Amoco Cadiz ran aground after its rudder was damaged in a winter storm, and although crews were alerted to the impending disaster, they were unable to halt the ship. According to the Mariner Group, the ship spilled 1.6 million barrels of crude oil near Portsall, France and the resulting slick eventually affected 125 miles of coastline.
Photo: Jean-Pierre Prevel | AFP | Getty Images

Oil Spilled: 1.6 million barrels
Cost in 2010: $136 million

1978 මාර්තු මාසයේදී ‘අමෝකෝ කාඩිස්‘ නමැති තෙල් ප්‍රවාහන නෞකාව අනතුරට පත් වූයේ ශීත කුණාටුවක් හේතුවෙනි. මෙම අනතුර පිළිබඳ එහි නාවිකයන් කලින් දැනුවත් කළ බවට ද වාර්තා ඇත. නමුත් ඔවුන් නෞකාව නතර කර ගැනීමට සමත් ව තිබණේ නැත. Mariner Group දත්තවලට අනුව මෙම නෞකා අනතුර හේතුවෙන් පෘතුගාලය, ප්‍රංශය අවට මුහුදු තීරයට බොර තෙල් බැරල් මිලියන 1.6 ක් එක් විය. එහි බලපෑම සැතපුම් 125 ක් දිග වෙරළ තීරයකට බලපා තිබුණේය.

 

7. සුළං ධාරා නිසා පාරිසරික හානිය තරමක් බේරාගත් Castillo de Bellver අනතුර

Oil Spilled: 1.8 million barrels Cost in 2010: $153 million The Spanish tanker Castillo de Bellver caught fire and eventually suffered a devastating explosion which resulted in a spill of over 1.8 million barrels 70 miles off the coast of South Africa in August 1983. Although the coastline was in serious danger following the spill, a shift in winds pushed a majority of the oil offshore and, according to the International Tanker Owners Pollution Federation (ITOPF), the "environmental effects were
Photo: Martin Harvey | Gallo Images | Getty Images

Oil Spilled: 1.8 million barrels
Cost in 2010: $153 million

ස්පාඤ්ඤයට අයත් ‘කැස්ටිලෝ ඩි බෙල්වර්‘ නෞකාව ගින්නට 1983 අගෝස්තු මස දකුණු අප්‍රිකාවට සැතපුම් 70 ක් නුදුරේදී ගින්නට හසු වූ අතර, එයින් බොර තෙල් බැරල් මිලියන 1.8 ක තෙල් සාගරයට මුසු විය. මෙයින් වෙරළ තීරය දැඩි හානියකට ලක් වූ නමුත්, පසුව සුළංවල සිදුවූ ස්වභාවික වෙනසක් හේතුවෙන් ‘පාරිසරික විනාශය අවම වූ බව International Tanker Owners Pollution Federation (ITOPF) පවසයි. කෙසේ වුවත් සාගර ජීවීන්ට මෙයින් අති දැවැන්ත හානියක් සිදුව තිබිණි.

 

6. ඉරාන – ඉරාක යුද්ධය මැද ගිනිගත් Nowruz Oil Field

Oil Spilled: 1.9 million barrels Cost in 2010: $161.5 million On February 10 1983, an oil tanker collided with the Nowruz platform, causing the platform to tilt to a 45 degree angle. Eventually, wave action and corrosion ate away at the platform's crippled support structure, causing internal collapse that leaked oil at 1,500 barrels per day. Located in the Persian Gulf near the shores of Iran, the oil spill could not be capped or contained because it was located in the middle of an Iran/Iraq war
Photo: Tom Stoddart | Hulton Archive | Getty Images

Oil Spilled: 1.9 million barrels
Cost in 2010: $161.5 million

1983 පෙබරවාරි 10 වැනිදා, පර්සියානු ගල්ෆ් බොක්කේ ඉරාන මුහුදු තීරයේදී ‘නොව්රුස්‘ ගොඩබෑම් තටාංගනය සමග තෙල් ටැංකික් ගැටීම නිසා එම තටාංගනය අංශක 45 ක් ඇළවී ගියේය. අවසානයේ එහි සමතුලිතතාවය බිඳී යාම නිසා දිනකට තෙල් බැරල් 1,500 බැගින් සාගරයට කාන්දු වීමට පටන් ගත්තේය. ඉරාන ඉරාක යුද්ධය මධ්‍යයේ හටගත් මෙම සිදුවීම අතරවාරයේදී ඉරාක හමුදාව මෙම තෙල් තටාංගනයට ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කළ අතර, තෙල් ගිනිගැනීම සිදුවිය. තෙල් කාන්දුව නතර වූයේ 1983 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ය.

 

5. ඇංගෝලාව අසලදී පුපුරා ගිනිගත් ABT Summer

Oil Spilled: 1.92 million barrels Cost in 2010: $163.2 million The Liberian supertanker ABT Summer suffered an explosion 900 miles off the coast of Angola in May 1991, resulting in an oil slick that spanned over 17 nautical miles. The disaster killed 5 crew members on board after the ship burnt for three days prior to sinking, according to the ITOPF.
Photo: Terje Rakke | The Image Bank | Getty Images

Oil Spilled: 1.92 million barrels
Cost in 2010: $163.2 million

ලයිබීරියාවට අයත් සුපර් ටෑන්කර් වර්ගයේ ‘ඒබීටී සමර්‘ නෞකාව 1991 මැයි මාසයේදී ඇංගෝලාවට නුදුරු වෙරළේදී (සැතපුම් 900 ක් ඈතින්) පිපිරී ගියේය. එයින් ඇති වූ තෙල් කාන්දුව නාවික සැතපුම් 17 ක් දුරට විහිදී ගියේය. නැවියන් කිහිප දෙනෙක් විපතින් මිය ගිය අතර, දින තුනක් ගිනිගත් නෞකාව ඉන්පසු මුහුදේ ගිලී ගියේය.

 

4. බොර තෙල් බැරල් මිලියන 2 ක් විසිරී ගිය Fergana Valley පාරිසරික විපත

Oil Spilled: 2.095 million barrelsCost in 2010: $178 millionAlthough not highly publicized at the time, the March 1992 oil spill in Fergana Valley caused a loss of more than 2 million barrels of crude oil. Although the economic significance of the area is mostly based in agriculture, the area has been producing oil since 1908 and it continues to be one of the most active energy and oil refining centers in Uzbekistan. The US Department of Energy estimates that prior to the spill there was about 4

Oil Spilled: 2.095 million barrels
Cost in 2010: $178 million

1992 මාර්තු මාසයේදී ෆර්ගානා නිම්නයේ ලෝකයේ විශාලතම තෙල් කාන්දුව සිදුවිය. ඒ අනුව බොර තෙල් බැරල් මිලියන 2 ක් මුහුදට එක් විය. මෙම ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය බවට පත්ව තිබුණේ කෘෂිකර්මයයි. ෆර්ගානා නිම්නය 1908 වසරේ පටන් ඛණිජ තෙල් නිෂ්පාදනයේ යෙදී සිටි ක්ෂේත්‍රයකි. තවද එය උස්බෙකිස්ථානයේ වඩාත්ම සක්‍රිය තෙල් පිරිපහදු සහ බලශක්ති මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සැලකිණි. ඇමරිකානු බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුව ඇස්තමේන්තුගත කළේ තෙල් විසිරී යාමට පෙර ෆර්ගානා ද්‍රෝණියේ බොර තෙල් බැරල් බිලියන 4.5ක් තිබූ බව ය.

 

3. Atlantic Empress/Aegean Captain -බොර තෙල් බැරල් මිලියන 2.2 ක් මුහුදට මුසු කරමින් නැව් දෙකක් හැප්පෙයි !

Oil Spilled: 2.2 million barrels Cost in 2010: $187 million In July 1979, about 2.2 million barrels of crude oil spilled after two ships, the Atlantic Empress and the Aegean Captain, collided during a tropical storm of the island of Tobago. Although it took less than a month for crews to recover the ships, the Atlantic Empress continued to leak oil, even as it was being towed away from the site of the original collision. It eventually sank on August 3.

Oil Spilled: 2.2 million barrels
Cost in 2010: $187 million

1979 ජූලි මාසයේදී බොර තෙල් බැරල් මිලියන 2.2 ක් ටොබැගෝ දුපත අසලදී මුහුදට එක් වන්නේ නැව් දෙකක් එකිනෙක හැප්පීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ය. කලාපීය සුළි සුළඟකට හසුවීම හේතුවෙන් මෙසේ හැප්පුණු නෞකාවන් දෙක වූයේ Atlantic Empress සහ Aegean Captain ය. මෙහිදී ඇට්ලෑන්ටික් එම්ප්‍රෙස් නෞකාවෙන් තෙල් කාන්දු වීම ආරම්භ වී තිබුණේ කුණාටුව අතරතුර එය අනෙක් නෞකාවේ හැප්පීමට ද පෙර බව පසුව අනාවරණය විය. අගෝස්තු 3 වැනිදා නෞකාව ගිලී ගියේය.

 

2. බොර තෙල් බැරල් මිලියන 3.34 ක් සාගරයට මුසු කළ Ixotoc 1 තෙල් ළි‍ඳේ ගින්න

Oil Spilled: 3.34 million barrels Cost in 2010: $283.9 million The Ixotoc 1 was an exploratory oil well located in the Gulf of Mexico, about 600 miles off the coast of Texas. The rig, owned by the Mexican oil company Pemex, suffered a "blowout," which resulted from a pressure imbalance. The disaster caused about 10,000 to 30,000 barrels of crude per day to spill from June 3 to March 23 of the next year. The US government took two months to contain the spill and was able to protect major inlets.
Photo: John Hoagland | Liaison | Getty Images

Oil Spilled: 3.34 million barrels
Cost in 2010: $283.9 million

මෙක්සිකෝ බොක්කේ පිහිටා තිබූ තෙල් ළිඳක් වූ Ixotoc 1, ටෙක්සාස් වෙරළට සැතපුම් 600 ක් නුදුරින් පිහිටියේය. මෙය මෙක්සිකානු ඛණිජ තෙල් සමාගමක් වූ පෙමෙක්ස් සමාගමට අයත් තෙල් ළිඳකි. 2010 වසරේදී  පීඩන ගැටළුවක් හේතුවෙන් මෙය පුපුරා යාමට ලක් වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස  බොර තෙල් බැරල් 10,000 – 30,000 අතර ප්‍රමාණයක් බැගින් දිනපතා සාගරයට මුසු විය. 2010 ජූනි 3 දා සිට ඊළඟ වසරේ, එනම් 2011 මාර්තු 23 දක්වා  සම්පූර්ණ වශයෙන් බොර තෙල් බැරල් මිලියන 3.34 ක් සාගරයට මුසු වූ බව විශ්වාස කෙරේ.

පෙමෙක්ස් සමාගම, වෙරළ පිිරිසිදු කිරීම වෙනුවෙන් ඇමරිකාව විසින් ඉල්ලා සිටි වන්දිය ගෙවීම ද ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඇමරිකාව පුරා මාස 2 ක් තිස්සේ ටෙක්සාස් වෙරළ තීරය පිරිසිදු කිරීමේ කාර්යයේ නිරත විය.

 

1. කුවේට් තෙල් කාන්දුව – Kuwait Oil Spill – බොර තෙල් බැරල් මිලියන 3 ක් සාගරයට!

Oil Spilled: 5.7 million barrels Cost in 2010: $484.5 million In the largest oil spill of all-time, the Kuwaiti oil spill during the Gulf War was is estimated to be almost twice the size of the Ixotoc disaster. The spill came as a result of the invading Iraqi army intentionally opening oil pipelines and dumping crude from tankers, in order to deter US forces from landing in Kuwait via the Persian Gulf. To stop the spill of oil, American airstrikes destroyed pipelines in order to prevent further
Photo: AP

Oil Spilled: 5.7 million barrels
Cost in 2010: $484.5 million

ලෝකයේ එදා මෙදාතුර සිදුවූ විශාලතම තෙල් කාන්දුව වශයෙන් සැලකෙන්නේ කුවේට් තෙල් කාන්දුවයි. ගල්ෆ් යුද්ධය අතරවාරයේදී සිදුවූ මෙම අනතුර නිසා ඇති වූ හානිය අයිසොටොක් පාරිසරික විපතෙන් සිදුවූ හානිය මෙන් දෙගුණයකි. විපත ආරම්භ වූයේ ඉරාක හමුදාව විසින්, පර්සියානු බොක්ක හරහා කුවේටයට ගොඩ බාමින් තිබූ ඇමරිකානු හමුදා බලකායට අයත් යානා විනාශ කිරීමේ අරමුණින් තෙල් පයිප්පවල පහර දීමත් සමග ය.

තෙල් කාන්දුව නතර කරගැනීම සඳහා ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට අයත් ප්‍රහාරක යානා විසින් එම තෙල් පයිප්පවලට පහර දීම සිදුවිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම තෙල් කාන්දුව පිලිබඳ සිදුකළ අන්තර්ජාතික අධ්‍යයනයක් මගින් යෝජනා කරන්නේ මෙයින් සිදුවූ හානිය සාපේක්ෂව අඩු එක්ක බවයි. බොර තෙල් බැරල් මිලියනයක් පමණ එක්රැස් කර ගැනීමට හැකි වූ බවත්, බොර තෙල් බැරල් මිලියන 3 ක් පමණ සෞදි වෙරළට ගොඩගැසූ බවත් එහිදී කියැවිණි.

 

සාගර පක්ෂීන් සහ සාගර ජීවීන් ලක්ෂ ගණනින් මරා දැමූ Exxon Valdez විපත

Perhaps one of the most memborable oil spills in history, the Exxon Valdez spill in 1989 was certainly large - with about 257,000 barrels of crude lost - but it is only a fraction of the size, by volume, of the biggest spills in history. Despite the relatively small volume compared with the biggest oil spills, the Valdez disaster seriously affected the area's ecology. The spill covered about 1,300 square miles after the Valdez struck a reef and began leaking oil into Prince William Sound, an ext
Photo: Chris Wilkins | AFP I Getty Images

1989 වසරේදී ‘එක්සන් වැල්ඩ්ස්‘ නෞකාව හේතුවෙන් සිදු වූ තෙල් කාන්දුව, ලෝකයේ එදා මෙදාතුර සිදුවූ විශාලතම පාරිසරික හානිය ලෙස සැලකේ. එහිදී බොර තෙල් බැරල් 257,000 ක් පමණ සාගරයට මුසු විය. මෙය ඉහත කී සිද්ධිවල සඳහන් තෙල් පරිමාවට වඩා බෙහෙවින් කුඩා යැයි ඔබට සිතෙන්නට පුළුවන. නමුත් මෙයින් සිදුවූ පාරිසරික හානිය, අන් සියල්ලටම වඩා විපත්තිකාරී ය.

Hong Kong Bloom Shipping සමාගමට අයත් එක්සන් වැල්ඩ්ස් නෞකාව මෙසේ විපතට පත්වූයේ 1989 මාර්තු 24 වැනිදා ඇලස්කාවේ ප්‍රින්ස් විලියම් සවුන්ඩ් හිදී ය. එය ගල් පරයකට ගැටීම නිසා වර්ග සැතපුම් 1,300 ක් දුරට තෙල් විසිරීම සහ කාන්දුව සිදුවිය. මෙය, හෙලිකොප්ටරයකින් හෝ සීප්ලේන් යාත්‍රාවකින් පමණක් ප්‍රවේශ විය හැකි අතිශයින්ම දුරස්ථ භූමි භාගයකි.

මේ නිසාම මෙහි පිරිසිදු කිරීමේ කාර්යය අතිදුෂ්කර විය. කලාපයේ සාපේක්ෂව සන්සුන් ජල තලය, තෙල් ඉවත් කරන රසායන ද්‍රව්‍ය, තෙල් සමග ගැටීම වළක්වාලීය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසට බොර තෙල් ගැලුම් 26,000 ක් පමණ ඇලස්කාවේ සදහටම ඉතිරි විය.

අති දැවැන්ත පාරිසරික හානියක් මේ නිසා සිදුවිය. සමුදුරු පක්ෂීන් පමණක් 250,000 ක් මේ නිසා මිය ගියහ. සෙසු සතුන් ද දහස් ගණනක් තෙල් කාන්දුවෙන් විපතට පත් වූ බව ට වාර්තා රැසකි.

ලෝකයේ එදා මෙදාතුර තෙල් නැවක් නිසා සිදුවූ දැවැන්තම පාරිසරික හානිය හටගත්තේ මෙහිදී ය. අද පවා ඇලස්කාවේ මෙහි බලපෑමෙන් ශේෂ වූ ඛේදවාචකයන් රැසක් ඇති බව කියැවේ.


මහම්මත්තුමාගේ කාටුන් පෙන්වූයේ යැයි ප්‍රංශ ගුරුවරයෙකුත් මරා දමලා!

ඇමරිකාව, ත්‍රස්තවාදී ලැයිස්තුවෙන් සුඩානය ඉවත් කරයි

වනුෂි වෝල්ටර්ස් – නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුව ජයගත් පළමු ශ්‍රී ලාංකිකයා

MURALI 800: මුරලිගේ චරිතය රඟපෑමට සිටි විජේ සේදුපති ඉවත් වෙයි

ලොව වැඩිපුරම LGBT ප්‍රජාවේ සාමාජිකයන් සිටින පාර්ලිමේන්තුව බවට නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුව පත් වේ

‘‘අපි නුඹව ගෙදර යවනවා!‘‘ – ට්‍රම්ප්ගේ ජනපතිකම අවසන් කිරීමට කාන්තාවෝ වීදි බසිති

ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණය නිසා ෆේස්බුක් නීති දැඩි වේ – ප්‍රචාරණ දැන්වීම් ලක්ෂ 22 ක් ඉවතට

වසංගතයක් අවසාන වන්නේ කොහොමද? කෝවිඩ්-19 කවදා අවසන් වේවිද?

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!
error: Content is protected !!